Pomimo, iż od wejścia w życie najnowszych zmian w prawie konsumenckim oraz kodeksie cywilnym upłynęło już kilka tygodni, nadal wielu przedsiębiorców prowadzących biznes e – commerce nie dostosowało swoich regulaminów, wzorów umów czy innej dokumentacji wykorzystywanej w relacjach ze swoimi klientami do nowych regulacji prawnych. Skutki niedostosowania biznesu e- commerce do najnowszych zmian w prawie mogą być dotkliwe dla właścicieli takich biznesów.
Od 1 stycznia 2021 roku przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, którzy będą zawierać umowę bezpośrednio związaną z ich działalnością gospodarczą, lecz gdy z treści tej umowy wynikać będzie, że nie posiada ona dla tej osoby charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, będą traktowani jak konsumenci w zakresie:
Innymi słowy, osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, wpisana do CEIDG w relacjach z innymi przedsiębiorcami, w określonych sytuacjach będzie objęta ochroną na takich samych zasadach jak konsument (osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej). Ochrona ta obejmie jednak tylko te umowy, które nie mają dla danego przedsiębiorcy charakteru zawodowego. Osoba fizyczna zawierająca umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą ma status prawny przedsiębiorcy w rozumieniu art. 43 (1) k.c.
Przykładowo: Jeżeli kosmetyczka dokona zakupu komputera, który co prawda będzie przez nią nabywany na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej, lecz nie będzie miał z tą działalnością bezpośredniego związku – to w takiej sytuacji będzie ona traktowana jako przedsiębiorca na prawach konsumenta.
Aby lepiej zrozumieć istotę i sens wprowadzenia do polskiego porządku prawnego omawiany zmian warto sięgnąć uzasadnienia projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia barier regulacyjnych, w którym wskazano m.in. że „z praktyki stosowania kodeksowej definicji konsumenta wynika, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, zawierając umowę z innym przedsiębiorcą — profesjonalistą (oferującym świadczenie z zakresu swojej branży lub specjalizacji) jest traktowana także jako podmiot profesjonalny nawet wtedy, gdy umowa ta nie jest bezpośrednio związana z branżą lub specjalizacją, którą ta osoba wykonuje/reprezentuje. Wystawienie faktury za towar lub usługę „na firmę” jest równoznaczne z uznaniem, że dokonano tego w ramach obrotu z udziałem obu podmiotów profesjonalnych (każda czynność prawna potwierdzona fakturą wystawioną na przedsiębiorcę jest uznawana za czynność bezpośrednio związaną z jego działalnością gospodarczą lub zawodową). Rodzi to dysproporcję w zakresie praw i obowiązków podmiotów występujących w danej czynności prawnej. Przedsiębiorca dokonujący czynności prawnej z innym przedsiębiorcą, gdy nie dysponuje odpowiednią wiedzą i doświadczeniem koniecznym do oceny przedmiotu tej czynności, nie może korzystać z ochrony konsumenckiej, mimo, że znajduje się w tym zakresie w tej samej sytuacji, w jakiej znajduje się konsument (z założenia podmiot nieprofesjonalny). Przedstawione w projekcie rozwiązanie ma na celu przeciwdziałanie temu problemowi. Objęcie przepisami o ochronie konsumentów osoby fizycznej, która zawiera z innym przedsiębiorcą umowę związaną bezpośrednio z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą lub zawodową, lecz nieposiadającą dla niej charakteru zawodowego oznacza, że taki przedsiębiorca będzie podlegać ochronie przewidzianej dla konsumentów w zakresie stosowania klauzul abuzywnych, rękojmi za wady oraz w zakresie prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa” (Sejm RP VII kadencji, druk sejmowy nr 3622, s. 3).
Przedsiębiorca na prawach konsumenta nie będzie związany postanowieniami umów stanowiącymi klauzule niedozwolone. Zgodnie z ogólnymi przepisami kodeksu cywilnego niedozwolone postanowienia umowne (tzw. klauzule abuzywne) to postanowienia umowy, które są narzucane klientom z góry np. w stosowanych wzorcach umowy (nie są z nim indywidualnie uzgodnione) i które kształtują prawa i obowiązki klienta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszają jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Przykładowy katalog klauzul niedozwolonych został wskazany w art. 385 (3) k.c.
Dotychczas postanowienia o klauzulach abuzywnych miały zastosowanie wyłącznie w przypadku konsumentów. Od 1 stycznia 2021r. również przedsiębiorca na prawach konsumenta nie będzie związany postanowieniami umowy, które będą stanowiły niedozwolone postanowienia umowne. Zgodnie bowiem z art. 385 (5) k.c. przepisy dotyczące konsumenta, zawarte w art. 385 (1) -385 (8), stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla niej charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.
Wspomniany powyżej przedsiębiorca na prawach konsumenta od 1 stycznia 2021r. został objęty również szeregiem uprawnień w zakresie rękojmi za wady rzeczy sprzedanej, m.in.:
Przedsiębiorca na prawach konsumenta, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny. W tym zakresie przepisy dotyczące konsumenta zawarte w rozdziale IV ustawy o prawach konsumenta stosuje się również do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla tej osoby charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.
Brak pouczenia o możliwości odstąpienia od umowy skutkuje możliwością odstąpienia w każdym czasie – aż do 12 miesięcy od zawarcia umowy.
Każdy przedsiębiorca, który zawiera ze swoimi klientami umowy na odległość lub świadczy usługi w oparciu o regulaminy, wzorce umów, których treść nie jest uzgadniana z klientem indywidualnie. A zatem będą to przede wszystkim przedsiębiorcy prowadzący sklepy internetowe, różnego rodzaju serwisy, dostawcy aplikacji etc.
Jeżeli nadal nie dostosowałeś regulaminów, wzorów umów oraz innej dokumentacji stosowanej w swoim sklepie lub serwisie internetowym i potrzebujesz pomocy w tym zakresie – skontaktuj się z nami.
Uruchomiliśmy specjalny pakiet, w ramach którego zweryfikujemy i odpowiednio dostosujemy Twój regulamin i wzorce umowne stosowane w dotychczasowych relacjach z klientami do najnowszych zmian w prawie. Koszt takiej usługi to 350zł netto (+ 23% VAT).
